मेरिटोक्रेसीबाट आएको शैक्षिक नेतृत्वको मानमर्दन गर्ने काम नगराैं : प्रचण्ड

by Santosh Poudel | Nov 29, 2024

पूर्वप्रधानमन्त्री एवं नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले मेरिटोक्रेसीबाट आएको शैक्षिक नेतृत्वको मानमर्दन गर्ने काम सह्य नहुने बताउनुभएको छ ।

निजी तथा आवासीय विद्यालयहरूको छाता संगठन (प्याब्सन) को आयोजनामा आजदेखि काठमाडौंमा सुरु भएको तेस्रो अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक सम्मेलन उद्घाटन गर्दै उहाँले यस्तो धारणा राख्नुभएको हो ।

सरकारको नेतृत्वले विश्वविद्यालयमाथि हस्तक्षेप बढाएको छ । मेरिटोक्रेसीबाट आएको शैक्षिक नेतृत्वको मानमर्दन गर्ने, शैक्षिक संस्थाहरूको नियमित प्रक्रिया रोक्ने, सुशासनका प्रयासहरूमाथि हमला गर्ने लगायतका अवान्छित क्रियाकलाप भइरहेका छन्’– उहाँले भन्नुभयो– ‘यी सबै घटनाक्रमलाई मैले गम्भीरतापूर्वक हेरेको छु । म यही मञ्चबाट भन्न चाहन्छु– देशको शिक्षा क्षेत्रलाई तहसनहस पार्ने यो गतिविधि सचेत नेपालीहरूका निम्ति सैह्य हुने छैन । सुशासन, सामाजिक न्याय र समृद्धिको यात्रामा हाम्रो लडाइँ जारी रहनेछ । भ्रष्टाचार र बेथितिका विरूद्ध नयाँ शिराबाट सङ्घर्षको झण्डा उठ्नेछ ।’

प्रचण्डले नेपालले विश्व शिक्षा प्रणालीमा आफूलाई प्रस्तुत गर्ने समय आएको बताउनुभयाे । ‘नेपालले विश्व शिक्षा प्रणालीमा आफूलाई प्रस्तुत गर्ने समय आएको छ । अहिले शिक्षाको खोजीमा बर्षेनी अर्बौं रूपैयाँ बिदेशिएको छ । यो लगानी स्वदेशमै रोक्न गुणस्तरीय र विश्वस्तरीय शिक्षा प्रणाली विकास गर्नुपर्छ’– अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो– ‘विदेशी विद्यार्थीलाई आकर्षित गर्दै नेपाललाई शैक्षिक गन्तव्यको रूपमा स्थापित गर्न सकिन्छ । त्यसका निम्ति व्यवस्थित अनुसन्धान, वैज्ञानिक नीति र सार्थक पहल आवश्यक हुन्छ ।’

निजी क्षेत्रको प्रयासले प्रतिस्पर्धात्मक शिक्षाको विकास एवं राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम जनशक्तिको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुगेको उल्लेख गर्दै उहाँले सरकारी र निजी क्षेत्रले एक–अर्काको बलियो पक्षलाई सदुपयोग गर्दै सहकार्य गर्नुपर्ने बताउनुभयो । ‘साझेदारीले शिक्षाको गुणस्तर सुधार्न, सबैलाई समान अवसर उपलब्ध गराउन र देशको समग्र शैक्षिक विकासमा ठूलो भूमिका खेल्छ । शिक्षासम्बन्धी संविधानप्रदत्त व्यवस्था र अधिकारसहित दुवै क्षेत्रको साझा प्रयासले मात्र नेपाललाई शिक्षित र समृद्ध समाजतर्फ अघि बढाउन सम्भव हुनेछ’– उहाँले भन्नुभयो– ‘यसका निम्ति सदाझैँ यहाँहरूको सहकार्य र सहयोगात्मक भूमिका रहने मैले विश्वास लिएको छु ।’

शिक्षामा लगानी भनेको भविष्यमा देशलाई सक्षम बनाउने बाटो भएको उल्लेख गर्दै उहाँले उच्च नैतिक संस्कारयुक्त, राष्ट्रिय आवश्यकताको बोध गर्न सक्ने, सीपमूलक, उद्यमशीलतामुखी, देशभक्तिपूर्ण भावनाद्वारा अभिप्रेरित, नवप्रवर्तनमा आधारित शिक्षाले मात्र आजको कार्यभार पूरा गर्नसक्ने बताउनुभयो ।
‘नेपालको शिक्षा विकासमा विविध चुनौतीहरू छन्, जुन गहन र बहुआयामिक छन् । यी चुनौतीहरू नीतिगत, प्राविधिक, सामाजिक र आर्थिक पक्षहरूसँग सम्बन्धित छन् । शिक्षा क्षेत्रमा पर्याप्त नीतिहरू बनेका छन् तर तिनको कार्यान्वयन कमजोर छ’– अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो– ‘बढ्दो शहरीकरण र बसाइसराइ, घट्दो जनसंख्या दर, शैक्षिक जनशक्तिको विदेश पलायन, परनिर्भरमुखी सोँच, पाश्चात्य शिक्षा एवं संस्कृतिको बढ्दो प्रभाव, विश्वव्यापीकरण जस्ता विषयहरूले हाम्रो शिक्षा नीति र संरचनामा गुणात्मक सुधार अनिवार्य छ । बौद्धिक पलायन नेपालको ठूलो समस्या बन्दै आएको छ । यसलाई रोक्न विद्यालय तहदेखि नै एकातिर सिपमूलक र व्यवहारिक शिक्षा दिएर बौद्धिक जनशक्तिलाई देशभित्रै उत्पादनमा केन्द्रित गर्ने गरी कार्यक्रम बनाउन आवश्यक छ भने अर्कोतिर उनीहरुमा स्वाभीमानी, सिर्जनशील र आत्मनिर्भर सोंचको विकास गराउन आवश्यक छ ।’

संविधानले परिकल्पना गरेको समाजवादउन्मुख आर्थिक सामाजिक व्यवस्थाको जग बसाल्न नयाँ पुस्तामा देशप्रति मायाँ गर्ने, श्रमप्रति सम्मान गर्ने र नवप्रवर्तनमा आधारित उत्पादितमा केन्द्रित हुने सोंचको विकास विद्यालय तहदेखि नै गराउन आवश्यक रहेकोमा जोड दिंदै उहाँले आफ्नो नेतृत्वको सरकारले शिक्षा क्षेत्रको सुधारका लागि महत्वपूर्ण थालनी गरेको बताउनुभयो ।

संघीय शिक्षा ऐन संसदसम्म पुर्याएको उल्लेख गर्दै उहाँले संसदको आगामी अधिवेशनबाट यसलाई पारित गर्न जोड गरिने र ऐनले निजी विद्यालयहरूको सञ्चालन, शुल्क निर्धारण र व्यवस्थापनमा स्पष्ट र कानुनी दिशानिर्देश गर्ने बताउनुभयो । आफ्नो नेतृत्वको सरकारले विश्वविद्यालय लगायतका शैक्षिक संस्थामा मेरिटोक्रेसी लागू गर्ने घोषणा मात्र नगरी लागु गरेर देखाएको उल्लेख गर्दै उहाँले अहिलेको सरकारले ती प्रयासहरूमाथि आक्रमण थालेको बताउनुभयो ।

उपचुनाव भ्रष्टाचारकाे पक्ष र विपक्षकाे जनमत संग्रह हाे, ढुक्कसँग मत दिनुस् : प्रचण्ड

by Santosh Poudel | Nov 28, 2024

प्रमुख प्रतिपक्षी दल  नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष तथा गणतन्त्र नेपालका प्रथम प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले अहिलेकाे उपचुनाव भ्रष्टाचारको पक्ष र विपक्षमा भन्ने जनमत संग्रह भएको बताएका छन् ।

प्रचण्डले २०६४ को निर्वाचनमाजस्तै अहिले कीर्तिपुरवासीले उत्साह देखाएको बताएका छन् । आज (बिहीबार) कीर्तिपुरमा आयोजित उपनिर्वाचनलक्षित चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् ।

उनले भने- `अहिले हुने गैरहेको स्थानीय तहको ४४ ठाउँको उपनिर्वाचनलाई जनता भ्रष्टाचारको पक्षमा कि विपक्षमा भनेर फैसला गर्ने सर्वोच्च अदालत हाे ।´ ‘नेपाली जनता भ्रष्टाचारको पक्षमा हुन सक्दैनन् । नेपाली जनता भ्रष्टाचारको विरुद्धमा छन् । नेपाली जनता सुशासनको पक्षमा छन् । सामाजिक न्याय र आर्थिक समृद्धिको पक्षमा छन् । यो उपनिर्वाचन, हेर्दा उपनिर्वाचन भएपनि यथार्थमा भ्रष्टाचार पक्षमा कि विपक्षमा भन्ने जनमतसंग्रह नै हो ।’ प्रचण्डले भनेका छन् ।

उनले कीर्तिपुरको मेयर पदका लागि पार्टीका उम्मेद्वार प्रा.डा. शिवशरण महर्जन आफ्नो पार्टीको मात्रै नभएर सबैको साझा उम्मेद्वार भएकोले महर्जनजस्तो उम्मेद्वार पाउनु खुशीको कुरा भएको बताए । उनले महर्जन साझा उम्मेद्वार भएकोले कीर्तिपुरको मुहार फेरिने विश्वास दिलाए । मेयरका प्रत्यासी महर्जनले आफूले जितेमा सरकारी सेवा सुविधा नगरको विकासमा खर्चिने घोषणा गरेकोमा पनि प्रचण्डले प्रशंसा गरे ।

उनले भने,‘कीर्तिपुरवासी साँच्चै नै भाग्यशाली हुनुहुन्छ, यस्तो उम्मेद्वार विरलै प्राप्त हुन्छ । यो अवसर कीर्तिपुरका जनताले गुम्न दिने छैनन् भन्ने म विश्वास व्यक्त गर्न चाहन्छु ।’ उनले पछिल्लो पटक आफूहरुले सरकारको नेतृत्व गर्दा भ्रष्टाचारको विरुद्ध र सुशासनको पक्षमा महाभियान चलाएको स्मरण गराए । उनले समाजमा व्याप्त विभेद, बेथिति, अन्यायको विरुद्ध आफूहरुले अभियान चलाएको पनि बताए ।

उनले भने,‘नेपालको इतिहासमा नै भ्रष्टाचारविरुद्ध सबभन्दा ठूलो अभियानको सुरुवात हामीले गर्यौं । र, त्यो अभियान सञ्चालन गर्ने क्रममा ठूला ठूला नेताहरु, ठूला कर्मचारीहरु, धेरै त्यसखालका मानिसहरु कानूनको घेराभित्र ल्याउने कोशिस गरियो, र गर्दै जाँदा त्यो भ्रष्टाचारविरोधी अभियानको तीर धेरै ठूला ठाउँमा पुग्ने भयो, तपाईंहरुलाई पक्कै थाहा होला, मैले अहिले सबै भन्न परेन । त्यो अहिले सरकारकै नेतृत्व गरेकैहरु ठाउँमा पुग्ने भयो, एकदम सिधा, सरल छ । यहाँ घुमाएर गर्नुपर्ने केही कुरा छैन् । बेचन झा र प्रतिक थापा गिरफ्तार भैसकेपछि, फरार अभियुक्तहरु गिरफ्तार भैसकेपछि, भ्रष्टाचारविरोधी अभियानको सुईं कता सोझियो भन्ने कुरा तपाईंहरुले बुझिराख्नु भएकै छ । ठिक त्यसकारण संविधान मिचेर, मैले भन्ने गरेको छु यो सरकार संविधान मिचेर बनेको हो । ७६ को २ अनुसारको सरकारले विश्वासको मत नपाएपछि स्वतः ३ मा जानुपर्नेमा, २ मै फर्किनु, संविधानविपरित छ । यो अलोकतान्त्रिक हो । हिन्दूस्तानमा बिजपी र कंग्रेस मिलेर सरकार बनाएका छन् ? कहिल्यै बनाएका छैनन् ।’

कार्यक्रममा नेकपा एकीकृत समाजवादीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष राजेन्द्र पाण्डेले मेयरमा शिवशरणले जितिसकेकाे भन्दै घाेषणा गर्न मात्रै बाँकी रहेकाेले ढुक्कसँग गाेलाकार भित्रकाे हँसिया हताैडामा भाेट दिन मतदातालाई आग्रह गरेका थिए । उनलेे पार्टीको तर्फबाट एकताको सन्देश सुनाउन आएकाे बताउँदै कीर्तिपुर नगर मेयरमा माओवादीलाई र काठमाडौं १६ काे वडाध्यक्षमा समाजवादी उमेदवारलाई जिताउन सम्पुर्ण मतदातालाई अपील गरे ।

कीर्तिपुर मेयरमा कांग्रेसका ४ बागी, एमालेका ३ बागी उमेदवार, माओवादी एकढिक्का

by Santosh Poudel | Nov 28, 2024

मंसिर १६ गते हुन लागेकाे उपनिर्वाचनमा काठमाडौंकाे कीर्तिपुर नगरपालिकामा मेयरकाे उमेदवारमध्ये कसले जित्ने भन्ने चर्चा व्यापक बहसकाे विषय हुन थालेको छ ।

यसअघि निर्वाचित नेपाली कांग्रेस र एमाले पार्टीका उमेदवारहरू र माओवादी केन्द्रका उमेदवारबीच मुख्य प्रतिस्पर्धा देखिएकाे भएतापनि माहाेल माओवादीकाे पक्षमा देखा परेकाे छ ।

माओवादी उमेदवार शिवशरणसँग प्रतिस्पर्धा कांग्रेस उम्मेदवार कृष्णमान डंगोलको भए पनि कांग्रेसभित्रैवाट बागी उठेका कविर महर्जनसहित ४ जना स्वतन्त्र उम्मेदवारमा भोट बाँडिँदा उनको विगतमा पाएको मत ९ हजार ४३ मा झण्डै आधा घट्ने छ । विगतमा उनलाई समर्थन गरेको जनता समाजवादी पार्टी (जसले कीर्तिपुरमा उपमेयर जितेको छ) ले अहिले माओवादीलाई समर्थन गरेकाले कांग्रेसको २ हजार मत त स्वतः घटने देखिन्छ । त्यसबाहेक कांग्रेसका बागी स्वतन्त्र उमेदवार कविकुमार महर्जन एक्लैले कांग्रेसको १ हजारभन्दा बढी मत काट्ने छन् । कांग्रेसले मेयर जित्दा पनि कुनै काम गर्न नसकेको जनताको गुनासो सुनिएकाले यस पटक कांग्रेसले ५ हजार मत कटाउन नसक्ने स्वतन्त्र विष्लेषण छ ।

विगतको चुनावमा ५ हजार ५ सय ७ मत ल्याएको एमालेले पार्टीभित्रका राजमान मानवसहित ३ जना वागी उम्मेदवार मैदानमा खडा हुनु, पार्टीभित्र तीब्र मतभेद हुनु र विगतमा एमाले अध्यक्ष ओलीविरुद्ध गाली गलौजमा उत्रिएका सुरेन्द्र मानन्धरले टिकट पाउनु जस्ता कारणले ४ हजार मत कटाउन हम्मे हम्मे पर्ने देखिएको छ ।

विगतमा एमालेको राजनीतिमा रहेका राजमान मानवले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएपछि एमालेका कार्यकर्ताहरु नै उनको प्रचारमा खटेको देखिन्छ । स्थानीय सरकारको पहिलो निर्वाचनमा कीर्तिपुरमा मेयर जितेको एमालेले नगरपालिकामा बेथिति भित्र्याउँदा कीर्तिपुर धेरै पछि परेको छ । यस्तो अवस्थामा जनताले फेरि एमालेलाई भोट दिने रुची देखाएका छैनन ।

कीर्तिपुरमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले कुनै उमेदवारी दिएको छैन । उसले माओवादी उमेदवार प्रा. डा. शिवशरण महर्जनलाई समर्थन गर्ने करिबकरिब निश्चित भएको छ ।

यस्तो अवस्थामा एमाले विभाजित हुनु, राजमानसहितले एमालेकाे प्रसस्त मत काट्ने, कांग्रेस पनि विभाजित हुनु, कविरसमेतले पर्याप्त मत काट्ने र पुर्व माओवादीहरू एकजुट हुनु र अझ नेकपा एस, जसपा र  राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको समेत समर्थन पाउने अवस्था आइरहँदा माओवादी केन्द्रका उमेदवार प्रा. डा. शिवशरण महर्जनको जित सुनिश्चित प्राय भएको देखिन्छ ।

त्यसाे त उमेदवारहरूकाे व्यक्तितब र पृष्ठभूमि हेर्दा पनि माओवादी उमेदवार शिवशरण सबैभन्दा उत्कृष्ट देखिएका छन् । ४३ वर्षसम्म त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा अध्यापन गराएका, विभिन्न विद्यालयकाे व्यवस्थापन समिति, खानेपानी समिति, समाजसेवाकाे कुशल नेतृत्व गरेका शिवशरणकाे व्यक्तितब सबैभन्दा भन्दा अब्बल छ । उनी सबै उमेदवारका गुरु र अभिभावक समेत हुन् भने कीर्तिपुरकाे विकासमा पुरै समर्पित रैथाने समाजसेवी वाैद्विक व्यक्ति हुन् ।

एमाले उमेदवार डा. सुरेन्द्र मानन्धर यसअघि संघीय निर्वाचनमा पराजित उमेदवार हुन् ।